Hadisler Konusunda Önemli Bir Uyarı

Hanefî mezhebi ulemasından hadisçiliğiyle tanınan Molla Aliyyü’l-Kârî, Tezkiratü’l-mevzûât adlı kitabında “Kim Ramazan ayının son Cuma gününde farz namazlardan birini kaza ederse bu kaza namazı ömründe kılmadığı namazları yetmiş yıla kadar telafi eder” şeklindeki rivayete yer verir. Kimilerinin hadis diye aktardığı bu rivayetin bâtıl ve asılsız olduğunu ifade ettikten sonra şöyle der: “en-Nihâye eserinin yazarının [yani […]

Daha fazla oku
İslâm’ı yaşama sanatını Sünnet’ten meşk etmek

Geçmişte Ümmet konulu konuşma ve yazılarda şöyle bir tespite yer vermiştik: Ümmet-i Muhammed, Kur’an-ı Kerim ekseninde Sünnet-i Muhammed tarafından inşa edilmiş sosyal bir yapı ve gerçekliktir. Bu tesbitin amacı ve temel anlamı, ümmetin İslâm’ı yaşama san’atını Sünnet’ten meşk etmiş olduğunuvurgulamaktı. Bu amaç ve anlamın farkına varan dinleyici ve okuyucuların memnuniyet ve beğenileri, peşinden de biraz daha açıklama […]

Daha fazla oku
İbnü’l-Müneyyir’e Göre Müteşâbih Hadislerin Yorumu

Dr.Osman Bodur … 4. İbnü’l-Müneyyir, müteşâbih hadîslerin anlaşılması ve yorumlanması konusunda önemli ipuçları verdiği Tefsîru müşkilâti ehâdîs bi şekli zâhirihâ adlı eserinde, bu kabil hadîslerin yorumunda dikkat edilmesi gereken birtakım ilkelerden söz etmiştir. Bu ilkeleri maddeler halinde şu şekilde tasnif etmemiz mümkündür. (1) Arap dilinde yaygın kullanımlardan birisi, muzâf kısmının hazf edilip, yerine muzafun ileyhin […]

Daha fazla oku
Insan Şu Dünyada Memur ve Misafirdir

İnsan, şu dünyaya bir memur ve misafir olarak gönderilmiş, çok ehemmiyetli istidad ona verilmiş. Ve o istidadata göre ehemmiyetli vazifeler tevdi edilmiş. Ve insanı, o gayeye ve o vazifelere çalıştırmak için, şiddetli teşvikler ve dehşetli tehdidler edilmiş. Başka yerde izah ettiğimiz vazife-i insaniyetin ve ubudiyetin esasatını şurada icmal edeceğiz. Tâ ki, “ahsen-i takvim” sırrı anlaşılsın. […]

Daha fazla oku
Mefsedet İçermeyen Maslahatların Çakışması

Mefsedet içermeyen uhrevi maslahatların çakışması halinde mümkün olursa hepsi elde edilir. Bu mümkün olmazsa daha iyi, daha üstün olan elde edilir. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: “Dinleyip de sözün en güzeline uyan kullarımı müjdele”[82], “Rabbinizden size indirilenin en güzeline tâ­bi olun”[83], “Kavmine onun en güzelini almalarını emret.” [84] Şayet maslahatlar birbirine denkse ve hepsinin birlikte […]

Daha fazla oku
Amel Edilmeyen Hadisler

Hadis Tarihi ve Hadis Usulü eserlerinde, Ehl-i Hadis‘e mensup, Fıkıh nosyonuna sahip olmayan birçok alimin, hadislerle amel noktasında –özellikle mütearız hadislerin çokluğu ve Fıkhu’l-hadis konusundaki birikimlerinin azlığı dolayısıyla– yaşadığı tıkanıklığı Fıkıh imamlarına başvurmak suretiyle aştığını anlatan önemli anekdotlar vardır. Bu durum, belli bir sisteme dayanmadan hadislerle amel ameliyesinin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilemeyeceğinin çarpıcı bir göstergesidir. Yine bu sebepledir ki, –birkaçı hariç– büyük Hadis […]

Daha fazla oku
Meşakkatin Farklı Olmasına Bağlı Olarak Ecrin De Farklı Olması

Bir fiilin, kolay bir fiile oranla daha fazla ecir kazandırması için, meşak­katli olmasının ölçüsü nedir sorusuna şöyle cevap verilebilir: iki fiil rükün­leri, şartları ve üstünlük açısından bir olup bir tanesinin meşakkati fazla ol­sa bile yapılan her şey aynı olduğu için her iki fiilin ecri de aynı olur. Ancak Allah için daha fazla meşakkate katlanan kişi […]

Daha fazla oku
Günahın Küçük Ya Da Büyük Oluşunun Tespiti

Küçük günahla büyük günah arasındaki fark tespit edilmek istendiğinde büyük günahlarla ilgili olarak ayet ve hadislerde beyan edilen mefsedetlere bakılır. Mefsedeti en az olan büyük günahtan daha az mefsedet içeren amel­ler küçük günah, daha fazla ya da eşit derecede mefsedet içerenler ise büyük günahtır. Allah’a ya da Resulüne sövme, veya O’nlardan birini yalancılıkla suçla­ma, Hz. […]

Daha fazla oku
Maslahat Ve Mefsedetlerin Mahiyetine Dair

Maslahat dört çeşittir; hazlar ve sebepleri, sevinçler ve sebepleri. Mefse­det de dört çeşittir; acılar ve sebepleri, üzüntüler ve sebepleri. Dünya hazzı, sevinci, acısı ve üzüntüsü ile her birinin sebepleri örf ve adetle bilinir. Dünya hazlarının en üstün olanları; irfan sahibi olma, hal ehli olma ve peygamber ile velilerin bazı fiillerinden duydukları hazlardır. Ken­disi için namaz […]

Daha fazla oku
Maslahat Ve Mefsedetleri Bilme Yolları

Maslahat Ve Mefsedetleri Bilme Yollari Ve Bunların Farklı Derecelerde Olması Dünyaya ait maslahat ve mefsedetler ile dinî hükümlerin önemli bir kıs­mı akılla bilinebilir. Akıllı bir kimse; şeriat gelmeden önce de sırf maslahat olanın elde edilmesi, sırf mefsedet olarım gerek insanın bizzat kendisinden gerek diğer varlıklardan defedilmesi, mefsedetlerin daha kötü olanının evle-viyetle defedilmesi, iki maslahattan daha […]

Daha fazla oku