Tasavvuf
“İşi Kolay Kılmak”12 Ekim 2026
Arif
15:47 - 12 Ekim 2026
Ehlullâhın sohbetlerinde bildik soruların beklenmedik cevapları ortaya çıkar. Herkesin anladığını düşündüğü konular, bir velînin lisânında yeni açılımlara kavuşarak yüksek derecelere ulaşır. Bir gün Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî, İbn Meşîş hazretlerine Efendimiz in (s.a.s.) * “Kolaylaştırın, zorlaştırmayın; müjdeleyin, nefret ettirmeyin.”[19] hadîs-i şerifi hakkında sormuş. İbn Meşîş hazretleri çoğu kimsenin bildiği bir rivâyet olmakla birlikte herkesin farklı yönlerden kavradığı […]
Arif
15:46 - 12 Ekim 2026
0 Yorumlar
İbnü’l-Arabî hazretleri. Molla Fenârî tarafindan şerh edilen bir nihâîsinde şöyle buyururlar: “Biz söylenmemiş yüce harflerdik. Tepelerin zirvesinde asılı bir vaziyette. Oradayken ben sensin, biz şeniz ve sen O’sun. Her şey hüviyette böyledir, bunu bir vâsıl olandan sor!”[66] Buradaki yüce harfler (hurûf-ı âliyât), Hakk’ın zâtından isimlerine, oradan diğer varlık mertebelerine doğru olan hareketi anlatıyor. Tıpkı […]
Arif
15:42 - 12 Ekim 2026
0 Yorumlar
Kemâlin Mânâsı ve Yakınlaştıran İlim Hakk’ın acze düşürme fiilinin üzerimizde rahmet olarak zuhûr edeceğini, hakîkat-i Muhammediyye’de zâhir olan rahmetin ilimleri ve kabiliyetleri kemâle erdirdiğini konuşmuştuk. Kemâl kelimesi, tamlık, yetkinlik, yerli yerinde oluş gibi anlamlara gelir. Bu kelimeyi çeşitli durumlarda sıfat yâhut tamamlayıcı bir vurgu olarak sıkça kullanırız. Nerede kemâlden söz ediyorsak orada bize var olma […]
Arif
15:30 - 12 Ekim 2026
0 Yorumlar
MUTLAK VASITA, MÜMKÜN VARLIK Şendedir mecma’-ı kavseyn-i vücûb u imkân Şensin ey nûr-ı ezel vâsıta-i Rabb u ibâd “Sen benim, halk senin edin içindir.”[1] dedi Hak Bundan a lâ dahi bir mertebe olmaz müzdâd Sana ikrâr iledir sıhhat-i îmân-ı enâm Rütbeni anlamağa kimsede yok istfdâd Nâbî[2] Kuvveden Fiile lâ şey’e illâ ve hüve bihî menût […]
Arif
13:47 - 30 Eylül 2026
0 Yorumlar
Tanrı kötülüğü önlemek istiyor da gücü mü yetmiyor? O hâlde O erksizdir. Gücü yetiyor da istemiyor mu? O hâlde O, kötücüldür. Hem kötülüğü önlemeye gücü yetiyor hem kötülüğü önlemek istiyor mu? O hâlde kötülük nereden geliyor? Epiküros’un dilemması[104] olarak bilinen bu sorular Tanrı-âlem münasebetleri çerçevesinde daha sonra “teodise”[105] problemi şeklinde formüle edilerek tartışılmıştır. […]
Arif
18:59 - 29 Eylül 2026
0 Yorumlar
İbnü’l-Arabî, antik Yunan filozoflarından İslam filozoflarına tabiat felsefesinin bir dalı olarak intikal eden mizaç teorisini benimseyerek ahlak kuramının önemli bir parçası hâline getirmiştir. Ona göre insanın ahlak yapısı, fizyonomik ve ahlaki özelliklerinin teşekkülünde belirleyici bir etkiye sahiptir. îbnü’l-Arabi’nin kozmoloji öğretisinde makro kozmos olan evrende bulunan her şey mikro kozmos olan insanda da mündemiçtir. Evrende […]
Arif
18:04 - 27 Eylül 2026
0 Yorumlar
İbnü’l-Arabî düşüncesinde insan ezelî bir taayyündür, insandan zuhur eden bütün fiiller ve ahval onda mündemiç bulunan dâhili kanunların icbar etmesi ile ortaya çıkar. Daha önceki bölümde bunun “Sübutunda olan zuhurunda ortaya çıkar.” cümlesi ile ifade edildiğini belirtmiştik. İbnü’l-Arabî bu dâhili kanunları ta- nımlamak için “istidat” kavramını kullanmıştır. İbnü’l-Arabî ye göre istidat; bir şeyi kabul […]
Arif
17:52 - 27 Eylül 2026
0 Yorumlar
İlah-ı mutekad kavramı İbnü’l-Arabi’nin insanın Tanrı hakkındaki tasavvuru problemi çerçevesinde ortaya koyduğu bir kavramdır. İbnü’l-Arabî bu kavramdan yola çıkarak insanların Tanrı hakkında sahip oldukları bilgi ve verdikleri hükümler Tan- n’nın hakikatine mutabık mıdır sorusuna cevap aramaktadır, îlah-ı mu tekad, her insanın kendi zihninde yarattığı ilah demektir.[1] İbnü’l-Arabi’ye göre her insanın zihninde yarattığı bir Tanrı […]
Arif
18:22 - 26 Eylül 2026
0 Yorumlar
Kimyâ-i saadet, İbnü’l-Arabi’nin kimya ilminden ahlaka geçiş yapmak için yararlandığı bir terimdir. Düşünürümüz madenlerdeki başkalaşma ile insan nefsi arasında bir analoji kurar. Benzer bir analojiyi tıp ilminden ahlaka geçiş yapmak için de kurmuştur. Bununla maddi ve manevi kemal arasında irtibat kurarak ahlaki terakkinin gelişim safhalarını muhataplarının zihnine yaklaştırmayı amaçlamaktadır. Okuyucu “Seyr ü sülük yapmak […]
Arif
18:17 - 26 Eylül 2026
0 Yorumlar
İbnü’l-Arabî evvelemirde orjin problemine dikkat çekerek insanın ilahi surete göre yaratılmış olması ile ahlakın ilahi niteliği arasında bağıntı kurar. O, bununla ahlaki görecelilik fikrinin yol açtığı problemleri bertaraf etmeyi ve ahlaki eylemlerimize, üzerinde uzlaşı sağlanmış bir dayanak noktası tespit etmeyi amaçlamaktadır. insanın ilahi surete göre yaratılmış olması ahlaka doğrudan doğruya ontolojik bir veçhe kazandırmaktadır. […]

0 Yorumlar