Misak-ı Milli Bir İngiliz Projesi miydi?

…Görüldüğü gibi Meclis-i Mebusan’ın toplanması ve dağıtılması çok kısa bir süre (üç ay) zarfında cereyan etmiştir. Bu meclisin yaptığı en önemli iş, milli sınırları kaba batlarıyla belirlemesidir; milli mücadelenin rotasını çizmesidir. İlginç olan taraf, tüm bu olup bitenlere İtilaf kuvvetleri seyirci kalmıştır. Seçimlere izin verilmiş, toplantılara izin verilmiş, Misak-ı Milli kararının alınmasına izin verilmiş ve […]

Daha fazla oku
Vahdeddin’in Tercihi: M. Kemal Paşa ve Arkadaşları

Vahdeddin mütarekeden sonra bir arayış içine girmişti, Anadolu’da bir hareket başlatmak istiyordu ve bu harekete  bir lider arıyordu. Fevzi Paşa’dan Milli Mücadeleye liderlik edebilecek paşaların isimlerini içeren bir liste hazırlamasını istedi. Ancak listede M. Kemal Paşa’nın ismi yoktu. Listede M. Kemal isminin neden yer almadığını soran Vahdeddin’e Fevzi Paşa; “M. Kemal’in yenilik, bilhassa öteden beri […]

Daha fazla oku
İnkılâp Tarihi Bilmemek Mazeret Mi?

1982 tarihli TC anayasası, “Türk toplumunun çağdaş uygarlık seviyesine erişmesi ve cumhuriyetin lâiklik niteliğini koruma amacını güden” inkılâp kanunlarının, anayasaya aykırı olduğu şeklinde anlaşılamayacağı ve yorumlanamayacağını söyler. Bu kanunların hangileri olduğunu, maalesef bilen fazla değildir. Geçenlerde iştirak ettiğim akademik toplantıda konuşan bir meslektaşım, şimdilerde başörtüsüne gösterilen müsamahayı tenkit etti; devrim kanunlarının ihlâlinden yakındı. Devrimciliği kimseye bırakmayan meslektaşımın […]

Daha fazla oku
Atatürk ve Oflu İmam

Yakın tarih okumalarında en ziyade dikkatimi çeken husus­lardan biri de Mustafa Kemal Atatürk’ün din hocalarıyla arasında geçen diyaloglar olmuştur. Çünkü bu diyalogların en çarpıcı tarafı, beklemediği cevaplar karşısında kaldığı halde Ata­türk’ün bu hocaefendileri susturmak ya da cezalandırmak gibi bir yola başvurmayıp onları görüşlerini cesaretle açıkladıkları için takdir etmesi, hatta kendilerine mükâfatla mukabelede bulunma­sıdır. Sırf yaranmak […]

Daha fazla oku
Cumhuriyet ve Muhafazakâr Türkler

Prof. Dr. Kari Terzaghi (1883-1963), Avusturya kökenli bir Amerikalı. Harvard’da hocalık yapmış. Zemin mekaniğinin yaratıcısı olarak kabul ediliyor. 1916-1925 yıllan arasında İstan­bul’da bulunmuş ve ders vermiş. Kendisi 22 Ekim 1925’de Bos­ton’da Twentieth Century Club’da bir konferans verir ve bu kon­feransında 1916’dan itibaren Türkiye’yle ilgili gözlemlerinden söz eder; Mütareke yıllan, Milli Mücadele, Mustafa Kemal, Cumhuriyet’in kuruluşu, […]

Daha fazla oku
Baban Da Mı Şapka Giyerdi?

Benim babam şapka giyerdi. Her mevsim için giydiği birçok şapkası vardı. Ben kışları kimi başlıklar taktımsa da doğru­su şapka giymekten pek hoşlanmadım. Belki o zamanlar parka giymek moda haline geldiğinden, belki de yiğitler üç hain kurşun yüzünden parkalarıyla vurulmuş yatarlar iken şapkalar umuru­muzda olmamıştı, kimbilir? Her halde bu sebepten, şapka için insanların idam edilmiş, hapislere […]

Daha fazla oku
Osman Gazi’nin, Orhan Bey’e Vasiyeti

Dünya mülkü ebedî değildir… Dine dayalı olan aklı kendine kılavuz yap, bugünü yarının tarlası bil… Her amelin (işin) bir ilme ihtiyacı vardır. Çalışma, ancak bilginden yardım gördüğü zaman meyvesini ve­rir. Bir şeyi iyi biliyorsan ona göre hareket et, bilmedi­ğin şeyi ise daima bilenlerden sor. Dinin hükmüne göre nereden bir kazanç elde eder­sen, onu yine din […]

Daha fazla oku
Atatürk; Yaptıklarımız Tehlikede..

Ruşen Eşref Ünaydın’ın Yalova’daki Atatürk köşkünde kendisiyle yaptığı bir röportaj; 1928 ya da 1929 yılı olsa gerekti. Sıcak bir yaz günü Yalova’daki Atatürk köşküne gitmiştim. Başbaşa konuşuyorduk. Düşünceli bir hali vardı. Konuşurken, gözleri arasa sıra dalı­yor, sonra toparlanarak yine sözlerini sürdürüyordu. Ben izin isteyerek ayrılmak istedim, bırakmadı. “Otur seninle bir şey konuşacağım” dedi. Oturdum. Ne […]

Daha fazla oku
Bir Başka Açıdan Atatürkçülük

Türkiye Günlüğü 28, Mayıs-Haziran 1994. Tarih boyunca, milletlerin hayatında yer etmiş, onlara yön vermiş, onları felaketlerden kurtarmış veya felakete sürüklemiş liderler gelmiştir. Bundan dolayı günümüz dünyasın­da her milletin millî bir lideri vardır. Amerikalılar’ın George Washington’ı Fransızların De Gaille’ü, İngilizlerin Churchill’i, Hindis­tan’ın Gandi’si, Pakistan’ın Cinnah’ı vs. bu türden liderlerdir. Bu cümleden olarak Türkiye Cumhuriyeti’nin kabul ettiği […]

Daha fazla oku
Kemalist Yazar Kadınlarımıza ‘aman çarşafı ve peçeyi çıkarmayın’ demişti

Niçin onlardan müş­teki (şikayetçi) gi­bisiniz? O mazrûfa (bedene), bu zarf­tan daha muvafık (uygun) ne olabilir? Sizi böyle gördükçe bir kadının baş­ka türlü nasıl giyinebileceğini düşü­nüyorum ve çarşafsız, peçesiz bir ka­dın tahayyül edemiyorum. Siz bizim aşkımızın, hürmetimizin, siz bizim kıskançlığımızın muti mahbûseleri (itaatkâr mahpuslan) değil misiniz? Vücudunuzun şeklini alan bu dil-firîb (cazibeli) mahbesi (hapishane) sizin etrafınıza, […]

Daha fazla oku