Gayrette hasbilik ve samimiyet, yalnız inanmakla mümkündür.

Ki asıl muvaffakiyet, bu mümkünün içerisinde! İnanmadan başarıya ulaşmada, hile ve tesadüf bariz unsur olduğu hâlde bunda, soylu bir mücadele var! Olmazlar kalesini yıkabilecek topun adı, asil inançtır. Hakikatin çıplak dolaşmayı sevdiği, hakikatin er geç zuhur edeceği; bâtılın daima yıkılmaya mahkûm olacağı realitesine inan­mak, insanoğlunun vatan ve millet uğrunda omuzladığı ideali oluşa koşturan başlangıç noktası!

Müdafaa ettiğimiz davanın gerisinde kendi beyanlarımız, kendi te­bessümlerimiz gizli ise, sadece şahsımızın saltanatım süsleyen bir iç­ten pazarlık ve tozpembe hayal var ise, içteki nur bâki değilse evvela nefsimiz için adi bir “Hüvelbâkî” beklemek gerek!

Bir büyüğün bir karasevdalısına “İnan da bir odun parçasına inan!” şeklindeki yüce manalar yüklü söz dizisi, ne büyük bir hakikatin ka­pısını işaretliyor: İnanma hassası olduktan sonra ölümsüz gerçeğe tırmanma başlar…

İnanmanın, insanı eriştirdiği sadakat, hiçbir ukalanın düsturuna benzemez… İnsanın hür mayası madem hayat seyrinde mutlaka bir esaret mâniasında sendeleyecektir, o hâlde, ‘esiri olmada ger­çek hürriyet” gizli olan inancın eşiğine sağ ayağı atmak lazım! Ki mağlubiyette bile bir iç huzuru olsun ve başı kadere bağlansın. Zira inançsızlığın mağlubiyeti, beyne kurşun sıktıracak kadar zavallıca­dır. Hâlbuki hakikat yolunun karıncası, “ömrünün vefa edemeyece­ği” ayartmasma(!) “bu yolda ölmek de mi yok”lâ cevap verir.

En büyük seferberlik, inancı yükseltme, inceltme, şümullendirme, şuurlandırıp şekillendirme seferberliğidir.

Görülemeyen veya mühimsenmeyen eksik, işte budur! Bütün sancı­larımız, kıvrım kıvrım burada mahpus.

“Vur kazmayı dağa Ferhat

Çoğu gitti azı kaldı.”

Hilâl, Ekim 1962

Mehmet Akif İnan’ın Eserleri,cild:3

Münkir ve münafıkların sözlerine, işlerine kanmamak için “ba­siretli mümin” olmak lazımdır. İman da, basiret de bilgiyle güçlenir. Bilmenin, ilmin önemine dair ayetleri, hadisleri hatırlaya­lım. Bâtıla, şeytana kanmamak için “bilmeye” mecburuz. İmâm-ı Âzam “İlmim olmasaydı şeytan beni kandırmıştı.” buyuruyor.

Bilmek, ama neyi bilmek? “Her şeyin ilmi, cehlinden üstündür.” ölçüsünü unutmayarak “Ya Rabbi bana eşyanın hakikatini bildir.” duasını, Yüce Peygamberimize uyarak biz de yapmalıyız. Her şeyin hakikatini anlamaya, tanımaya çalışmak mesleğimiz olmalı. İmâm-ı Rabbânî “Küfrün kaynağını tanıyın.” buyuruyor.

Güçlü olmak için “bilmek” zorundayız. Küfürle, bâtılla savaşımız olduğu için onları da bilmeliyiz. Önce kendi hakikatimizi, yani pey­gamberden peygambere geçerek son peygamberde tamamlanan Îlahî Nizamı bilmeye, tanımaya yönelmeliyiz. Ve sonra bütün olay­ları, eşyayı bu idrak, bu bilgiyle yorumlamalıyız, çözümlemeliyiz. îslâm olmanın, insan olmanın icabı budur. Yüce Allah: “Ben insanı, eşya ve hadiseleri zapt ve teshir etsin diye, kendime halife olarak ya­rattım.” buyuruyor kutsal kitabımızda.

Önümüzde sergilenen her sözü, her davranışı, her dünya görüşünü, İslâm’ın getirdiği ölçülerin aydınlığında değerlendirmektir, hükme bağlamaktır görevimiz.

Karşımızda hangi konu ve davranış olursa olsun, onu çözümlemede İslâm’ın bir sözü, tavrı, cevabı yoktur sanmak, insanı küfre götürür.

İnsan zekâsının bile ortaya koyduğu her dünya görüşünde olayları ve eşyayı bir çözümleme farkı ve açısı varken Allah nizamını bundan yoksun görmek akla sığar mı?

Öyle farklı ve yeni bir meseleyle karşılaşırız ki Islâm’ın ona kesin bir çözüm getirmediğini sanırız. Getirmiştir. Çünkü Müslümanın açısı ve tavrı bellidir; kendi dünya görüşünün anlamı, ruhu, geleneği için­de yanaşarak çözer meseleyi…

İslâm’ın bilgisinden mana ve ruhundan haberli olunca insan, aldan­maz. Tanzimat’tan beridir bundan yoksun yetiştiriliyor insanımız. Bu idrakten, bakış açısından yoksun yetiştiği için de bâtılla hakikati, kendine uygun olanı gereği gibi ayıramıyor. Küfrün iyi ambalajlan­mış sözlerini, göz aldatıcı tavır ve yaşantısını, hiç de kendine aykırı görmeden benimseyebilir. Bu durum, politikadan fikre, sanata kadar her alanda böyle…

Bazı siyasal doktrinlerle İslâm arasında bir ayniyet, benzerlik ya da yekdiğerini tamamlayıcılık görmek, bu yanılgı cümlesindendir. Birçok Islâm ülkesi buna örnektir. Anayasalarında “Sosyalist İslâm Devleti” hükmü yazılı devletler bu yanılgıyı devletleştirmişlerdir.

İslâm ayrı bir düzendir, onun dışındakiler ayrı. İnsan da öyle; Müslü­man vardır, küfürde olanlar vardır ve “küfür ehli, bir millettir.” İslâm ve Müslüman ne bir başkasıyla birleşir ne de içinde ayrılık ve aykı­rılık kabul eder.

Küfrü de, İslâm’ı da iyi tanımalıyız.

Yeni Devir, 16 Mart 1977

Mehmet Akif İnan’ın Eserleri,cild:3

Müslüman yenilmez, Uhud Savaşına hangi Müslüman yenilgi gözüyle baktı? Bedir Savaşı nasıl parlak bir zaferse Uhud da o zaferi tamamlayan hikmetli bir derstir, bir imtihandır. O imtihandan başardı çıkmadır ki sonunda Mekke’nin fethi yatar.

Başarıyı da başarısızlığı da Allah’tan bilir Müslüman. İnsansa ancak kendisine düşeni yerine getirmekle yükümlüdür. “Devesini sımsıkı bağlamak”tan sorumludur insan ancak. Sonunda takdir ne ise gelir bulur yerini. Takdire razı olandır Müslüman.

Bir başarısızlığa uğrayınca Müslüman, Allah’ın bu takdirine baş eğe­rek, kendi kendini sorguya çeker. İnsan olarak yaratılmasından gelen eksiklerle düştüğü yanlışlıkları bulmaya çalışır. Ve bulur da. Yanılgı­larını, hesabındaki aldanmaları yakalar hemen Müslüman. Çünkü “Bir mümin iki defa aldanmaz.” Çünkü “Müminin basiretinden sa­kınınız.” buyruluyor.

Ümitsizliğe düşmez Müslüman. En büyük günahı işlese de ümitsiz­liğe düşmeye izin yoktur. Ve aslolansa bir daha günah işlememektir.

Sürekli bir ümit çağlayanıdır Müslüman. Sürekli bir “müjdeci”dir Müslüman. “Rahmetim, gazabımı geçmiştir.” buyurmuyor mu Al­lah? O’nun gazabını da düşünerek rahmetine layık işlere koyulma­lıdır Müslüman.

Bir temkin makamındadır Müslüman. Dengelidir. Mübalağası yok­tur Müslüman m. “Müjdelemek” ayrıdır; azı çok, çoğu az göstermek ayrıdır. Sözünde de, işinde de ifratı, tefriti yoktur Müslümanın. “Siz­den önceki kavimler ifrat ve tefrit yüzünden helak oldular.” hikme­tini bilir Müslüman. Sevinçte de, üzüntüde de şarttır denge. Ama sürekli sevinç ve mutluluk gösterisi içinde olmak yoktur. Toplumun derdini yüklenmiş kişi, nasıl mutluluk şarkıları söyler? Komşusu aç­ken nasıl rahat uyur? Başkasının derdiyle dertlenmeyen Müslüman olur mu? Önderimiz “Ben hüzün peygamberiyim.” buyurmadı mı? Görüldü mü hiç, ömründe kahkahayla güldüğü Peygamberimizin?

Önderi, peygamberdir her alanda Müslümanın. Peygamber’in de görevi “tebliğ”din inancının yayılması yolunda yürüyecektir Müslü­man. Baş iş, inancı insanlara ulaştırmaktır. İnanç yayıcılarını, yani tebliğcileri çoğaltmaktır. Halk, tebliğcilerin çabasıyla inanca bağ­lanır çünkü. İslâm aydınını çoğaltmaktır işi Müslümanın. Aydın olmayınca halk da olmaz. Neden “iki Ömer’den birini” istedi Pey­gamberimiz. Şu veya bu kabileyi değil de iki Ömer’den birini. Çünkü iki Ömer de toplumun aydını, ileri geleni idiler de ondan. Ömer’le tamamlanacaktı kadro.

Müslüman yenilmez, dedik. Yenilgi gibi görülen olaylar aslında onun için, kendi kendini bir yeniden gözden geçirmesi yolunda bir imtihandır, mühlettir. Yavuz Selim’in babasına karşı kaybettiği sa­vaştan sonra, hemen hükümdarlığa davet edildiğini düşünelim. İne- bahtı Savaşı’ndan sonra, bir yılda yapılarak denize indirilen büyük Osmanlı Donanması’nı düşünelim. Başarısızlık, liyakati gölgelemez. Yeter ki liyakat bulunsun. Müslüman liyakat sahibidir. Osmanlı, bir kaleyi terk etmek zorunda kalınca, düşmanla yaptığı protokole şu ifadeleri koyardı: “İşbû kaleyi şimdilik size emanet bırakıyoruz, ona iyi bakın. Bir gün gelip sizden onu geri alacağız, yerli yerinde bul­mazsak cezanız büyük olur.”

Alınır bu ülke bir gün,, eğer İmtihandan muvaffak çıkarsak.

Yeni Devir, 10 Haziran 1977

Mehmet Akif İnan’ın Eserleri,cild:3

Kâinat bir sırlar manzumesidir, insan, hayvan, bitki, cansızlar hep birer esrar mecmuasıdır, esrar içinde devreylerler ilahi bir sır ummanında bütün varlık, hatta yokluk.

Akıllı adamsa bu sırra hayran olandır, hayrette olandır. Çözülen, çö­züldüğü sanılan her sırrın arkasında, bir başka sırlarla yüz yüze gel­mektedir insan. Kalktığı sanılan her sır perdesinin altında, yeni sır perdeleri vardır. Gelişen keşifler, aslında malumları değil meçhulleri çoğaltmaktadır. Bilinen her şey, binlerce bilinmeyeni de yedeğinde getiriyor. Bu bakımdan gerçek bilgin, bildiklerinin bilmedikleri ya­nında ne kadar küçücük kaldığının idrakinde olan adamdır.

Peygamberimizin: “İlmin şehri ben isem, anahtarı Ali’dir.” diye bu­yurduğu Hz. Ali’nin şu sözüne bakınız: “Bilmediklerimi ayağımın altına alsaydım, başım göğe ulaşırdı.”

Sokrat’ın bir sözü var, diyor ki: “Benim başkalarından akıllı olmamın sebebi, bilmediğimi bilmemdir; onlar her şeyi bildiklerini sanıyorlar, bense bilmediklerimizin ne kadar çok olduğunu biliyorum.”

Zaten felsefe nedir? Meçhulü kurcalama işi değil mi? Her kurcalanan meçhul, sırrından insana bazı kırıntılar veriyor, o kırıntılarsa insanı daha büyük ve güç sırların kapısına götürüyor.

Bütün varlığı,içiçe sırların kuşattığını en derin şekilde fehmedenler, dâhilerdir.

Bir başpapaz, Einsteina soruyor:

“Bütün bu keşifler, metafiziğin bütün sırlarını çözecek, değil mi?” Einstein:

“Biz metafiziğin değil, ancak eşyanın bazı sırlarını çözmeye çalışıyo­ruz.” diye cevapıyor.

Sır olmasaydı, hayat nasıl olurdu?

İnsanoğlu kaza ve kaderi bilseydi, istikbalini seyredebilseydi, ne za­man öleceğini bilseydi ne olurdu?

Tıp, bütün hastalıkları Sebep ve devasıyla keşfetseydi, eşyanın, evre­nin hiçbir sırrı kalmasaydı,insanın çalışması, iradesi neyi halle me­mur kılınırdı acaba?

Her şeyde bir sır var.

Her insanın bir sırrı var. Her çocuğun, her delikanlının, her genç kızın bir sırrı, sırları var. Her şair, sırrından umuma nişan verir. Ha­şini: “Muzlim şeceristan arasında / Esrar ile yekpare münevver / Bir yoldur sana açılmış derdim” diyor okuyanlarına.

Otel odalarının terlikleri bile bir sırrı sürükler, öyle söylüyor Üs-tad.

Kelimelere bir sır tevdi etmek ya da kelimelerin sırrını keşfetmek mesleğidir şiir. Hem esrar ile hemhal olmaya ne var ki zaten?

Her ailenin bile bir sırrı yok mudur, çocuklarına dahi duyurmayaca­ğı, duyurmasının doğru olmadığı?

Her devletin de sırrı vardır. Devlet sırları mıncıklandığı zaman dev­let, devlet olmaktan çıkmıştır artık.

Yeni Devir, 6 Şubat 1978

Mehmet Akif İnan’ın Eserleri,cild:3

Çok yaygın, hemen Herkesin her fırsatta dile getirdiği, klişe gö­rüntülü nice sözlerimiz, düsturlarımız vardır ki bizler, yani Müslümanlar, onları âdeta yeni baştan idrak etmeye yönelmeliyiz.

Bilinç yenilenmesi, iman tecdidi, sürekli olarak yer almalıdır Müslümanın hayatında.

Sürekli tövbe üzere olmak, sürekli şehadet kelimesi getirmek, sürekli ibadet eylemek, hep sürekli yenilenmenin, dirilmenin göstergesidir Müslüman için.

Müslüman için olaylar da inanç rükünleri de, olan biten ve tekrar gündeme gelmeyen vakıalar değildir.

Müslüman, önce Vahdaniyete inanmış olandır, ama bu inanmış ol­mak bile inanmış olunarak hâl olunmuş, çözümlenmiş, içimizin bir yerinde kilitlenmiş olmamalı. Vahdaniyet üzerinde bile sürekli tefek­kür ve teşbih üzere bulunmak gerek. İnancın en uç noktalarında yer almış bulunan kutlu kullar, inancın her cüzünü, her dem yeniden gün­demde bulundurmanın eylemini bize örnekleyen has rehberler olmalı.

Hepimiz, ahirete, hesap gününe inanıyoruz değil mi? O ulu divanda sorguya çekileceğimize inanıyoruz değil mi?

Evet!

Ama hayır, bu hesaba çekilişi de, bütün emir ve yasakları da âdeta, şimdi duymuşçasına, şimdi inanmışçasına idrak etmeye çalışacağız sürekli olarak.

Çünkü her yeniden idrak ediş ameliyesi, yeni ufuklar sergiler önüne Müslümanın. Aşılan, yenilenen her yeni ufuk, gittikçe daha çok ke­male erişin, Hakka yaklaşışın güzergâhıdır.

“Her dem yeniden doğarız. Bizden kim usanası” diyor Yunus. Sonsuz, bitmeyen doğuşlar manzumesidir, öyle olmalıdır hayat Müslüman için.

Yeniden düşünelim:

“Ancak müminler kardeştir.” emrini, hikmetini… Bu ibareyi duyma­yanımız kalmamış olsa bile, hepimiz bir yeniden, yeni idraklerle, tekrardan düşünelim. Yüreğimizin, beynimizin olanca gücüyle, ye­niden bakalım, yönelelim bu hikmete.

“Mümin, elinden dilinden emin olunandır”ı ilk defa duyuyormuşça- sına bir dikkatle, incelikle, düşünelim.

“Gıybetin, ölü eti çiğnemek olduğu”nu müminin hüsnüzan üzere olması gerektiğini, nefsimiz için istemediğimizi, öteki Müslümanlar için de istememizin emrini, başımızı kalbimize doğru eğerek tefek­kür edelim. “Birbirine ihanet etmedikleri müddetçe ben, iki ortağın üçüncüsüyüm.” diye buyuran Hakk’ın, vaat ve sıyanetinin azametini düşünelim, iftirakın, parçalanışın, fitnenin; te’dib-i ilahîyeye, onun cezalandırmasına maruz kalacağını düşünelim. Ne ki nefsimizin ho­şuna gidiyorsa onda bir fitne, bir şeytan aldatmacası olacağını çıkar­mayalım aklımızdan. “Din nasihatten ibarettir.”, Peygamber “Güzel ahlakı tamamlamak için gönderilmiştir.” emirleri yıkasın her yanı­mızı. Yumuşak sözlü, ergin ahlaklı olmaktır Müslümanın mesleği.

Her şeyi, her şeyi tekrardan düşünelim. Çok iyi bildiğimiz, tanıdığı­mız, inandığımız her şeyi tekrar getirelim yüreğimize, aklımıza.

Rabbe inancımızı tecdid eyleyelim, Resulüne şehadetimizi tecdid eyleyelim.

“Elestü birabbikum” sorgusuna verdiğimiz vaadi, biati tecdid eyle­yelim.

Evet, bilhassa “biat”ımızdan hulf etmeyelim.

Gün gelecek amellerimiz birer birer tartılacaktır, serilecektir önü­müze!

Yeni Devir, 11 Aralık 1980

Mehmet Akif İnan’ın Eserleri,cild:3

Ağrı Dağı, külçe altına dönüşse…

Nehirlerimizin kalınlığınca petrol damarları fışlarsa toprağı­mızdan. .. Başaklardan inci, Tuz Gölü’nden mercan devşirsek…

Her 22 yaşındaki gencimizin koynundan bir yükseköğrenim diplo­ması çıksa…

Uçak üretimimiz için Amerika, tanklarımız için Rusya müşterileri­miz olsa…

Velhasıl-ı kelam hiçbir eksiğimiz değil, hadde hesaba gelmeyen fazla­mız olsa…

Hayal bu ya, bütün bunlarımız olsa bir şey ifade eder mi dersiniz?

Fikrimizce:

Hiçbir şeye değildir ihtiyacımız bizim.

İhtiyacımız yalnızca insanadır bizim.

İnsandır belimizi doğrultacak olan.

Nasıl ki insanın, insanların elinden bugünkü bunalımlara sürüklendiysek yine insandır kurtaracak olan bizi.

Bizi yıkan fukaralığımız olmamıştır. Petrolümüzün olmaması, en­düstrimizin bulunmaması yüzünden düşmedik bu durumlara; bu ekonomik çıkmazlara, bu anarşiye, teröre!

Nasıl ki diğer yeraltı ve yerüstü zenginliklerimiz gün ışığına çıkarılmadıysa, yurt yararına kullanılmadıysa, bunlara ek olarak daha bir nice tabii zenginliklerimiz olsaydı, yine varıp varacağımız nokta, şimdiki yerimiz olurdu insan olmadıktan sonra!

En büyük servet, insandır.

Siz insanlarınızı insan olarak yetiştiremiyorsanız, başka kurtuluş yolu aramayın.

Evet, insan, ama nasıl insan?

Tek cümleyle: Müslüman insan. Yani bilinçli Müslüman.

İhtiyacımız bilinçli Müslümandır.

Bir insan ki yani insanımız ki, bilinçli bir Müslüman değildir; onun mühendisliği de, doktorluğu da, tüccarlığı da yaramaz bize. Yaramaz toplumumuza. Bir insan ki yani bir aydın ki, toplumumuzun ruhu­na nakşolmuş inancın bilinçli bir üyesi değildir, hayır gelmez ondan Türkiye’ye. Çünkü bir bağlantı yoktur halkıyla arasında. Bir yürek bağıyla bağlı değilse, aynı inancı bölüşmüyorsa halkıyla» ne farkı var­dır onun bizim için bir ecnebiden?

Bir okumuş ki milletiyle aynı dünya görüşü içinde değildir; onu ayı­ran ne kalır bir İtalyan’dan, bir Çinliden?

Bir yazar ki milletiyle aynı inanca baş eğmemişse, ne hayır gelir onun romanından, şiirinden, eserinden Anadolu insanına? Tercüme edilmiş bir yabancıyla eşit olmaz mı o, bizi anlamakta, toplumumuza yararlı olmakta?

Öğretmenin Müslümanı gerek bize, avukatın, hâkimin, hekimin Müslümanı. Sözde Müslümanı değil, bilinçli Müslümanı.

Çünkü bütün başımıza gelenler, sözde Müslümanlardan geldi.

Gerçek mümine muhtacız. Yani içinde Allah korkusu, yurt sevgisi olana muhtacız.

Gerisi laftır. Ayrıntılarla oyalanmaktır. Ve düşüşü devam ettirmektir.

Yeni Devir, 25 Mayıs 1981

Mehmet Akif İnan’ın Eserleri,cild:3

Nasreddin Hoca’ya adamın biri:

– Hoca, demiş, yolda gördüm, bir tepsi baklava götürüyorlardı.

Hoca:

• Bana ne! demiş. Adam bu sefer yılışarak:
• Ama Hoca, tepsiyi size götürüyorlardı, deyince bu kere Hoca:
• Sana ne! diye cevaplamış.

Bir gariptir insanoğlu. Üstüne vazife olsun olmasın her konuya bur­nunu sokmaktan zevk alır.

Geçenlerde bir arkadaşla sohbet ediyorduk. Bazı çevrelerden duyup işittiği bir yığın tartışma hakkında bizden mütalaa sormaya kalktı.

Oysa o konuların hiçbirisi bizim konumuz değildi. Dahası hiçbirisi, bizim serdedeceğimiz mütalaalarla hâl ve fasıl olur cinsten değil­di. Biz de fikir beyanında bulunmaya yeltendiğimiz takdirde; ya o münakaşalarda taraf olanlardan birilerinin kanaatlerini tekrarlaya­caktık ya da farklı bir nokta-i nazarı da biz serdetmekle, mevcut kör dövüşüne bir başka yoğunluk kazandırmış olacaktık.

Meseleler dinî, şer’i konulardı.

Daha önemlisi, özel uzmanlık İsteyen meselelerdi. Hepsi o sabaların erbapları tarafından işlenmiş, uygulayıcılarca tatbiki örneklenmiş meselelerdi.

Ne bize söz düşerdi o mevzularda ne de onları akıllarınca gündem­lerine getirmiş amatörlerin haddiydi.

Anlıyordum, bilirsiniz, bazı insanlar vardır, çözümü kendilerinden beklenmeyen, çözmelerine de güçlerinin yetmeyeceği konuları tar­tışmaktan acayip bir haz duyarlar. Bayağı ciddi ciddi de tartışırlar, Oysa yaptıkları en azından, boşa kürek çekmektir.

Hele bu cins adamların, biraz da adları büyükçe kişilerce yaptıkları tartışmaları, “fitne” geliştirmekten başka bir sonuç doğurmuyor.

“Davaya hizmet” zannıyla yapıyorlar oysa bunları. Ama bu yaptıkları hakikatte, üstüne “dava” elbisesi giydirilmeye çalışılan bir mugalata­dır, bir fitnedir, bir haddi aşmaktır, kendi kendilerini kandırmaktır, nefislerini ululaştırmaktır, vesaire.

O arkadaşa dedim ki:

• Böyle bir mecliste bulunmuş olursan, onlara de ki: “Allah’ın siz­den sormayacağı hususlara cevap vermeye heveslenmeyin.” Bu ko­nulardan imtihana çekilecek değilsiniz öte dünyada. Sizden istenen amellere yönelin. Üstünüze farz olanları öğrenmeye ve uygulamaya bakın. Sizin bu tartıştıklarınızda bu hususiyet var mı? Sizden iste­nen, beklenen bunlar mı?

Ve şunu da ekledim:

• De ki onlara, dedim: Bunları münakaşa etmektense kalkıp iki rekât nafile namaz kılın. Onun menfaati vardır size, bu yaptıklarınızın de­ğil. Size ne o konulardan ve bana ne o konulardan!

Yeni Devir, 21 Şubat 1981

Mehmet Akif İnan’ın Eserleri,cilt:3

1595 miladi yılında, yani 17. yüzyılı girerken Osmanlı Devletinin yüzölçümü 20 küsur milyon kilometrekare ve nüfusu yaklaşık olarak 100 milyondu. Yeryüzünün en güçlü devletiydi. Kendisinden sonra gelen devletlerle, arasında büyük bir mesafe farkı vardı. Osmanlının dünyada birinci sırayı koruması, 18. yüzyılın ikinci yarısına kadar devam eder.

19 uncu yüzyılın başlarında, dördüncü sıraya düştüğümüzü görüyoruz. Artık çöküş devri başlamıştır. Bu arada Tanzimat gerçekleştirilir, Batıdan imdat beklenir. Batılı olmakla, onları taklit etmekle çöküşün önü alınacağına inanılır. Sosyal bünyemiz,kanunlarımız Batı esas alınarak düzenlenmeye başlanır.

Batılılaşmanın bir çıkmaz sokak olduğunu, kayıplarımızı bize buldurmak şöyle dursun, mevcudumuzu da tüketeceğini göremedik. Kayıplarımız çoğaldıkça, batılılaşma şevkimiz, denemelerimiz de artıyordu. Batı bizi yerden yere çaldıkça adeta ona karşı muhabbetimiz ziyadeleşiyordu. Bir marazı duyguya bürünmüştük.

1876 yılında yani bundan yüz yıl önce koca devletin yüzölçümü 13 milyon kilometrekareye düşmüştü. Gerçi bu alan bugünkü Cumhuriyet Türkiyesi’nin 17 misli kadardır ama o zaman için büyük bir kayba uğramış olduğumuzun da bir rakamıdır. İkinci Meşrutiyetin ilan edildiği 1908 yılında ise bu rakam 9‘a düşecektir. 1908’den 1918‘e kadar ki 10 yıllık tavsiye hareketi sonunda elde kala kala 777 bin kilometrekarelik bir Anadolu yaylası kaldı sadece. 1908’deki yani bundan 70 yıl önceki sınır genişliğimizi bile bir göz önüne getirecek olursak bugün yinede dehşete düşmemek mümkün değil.

Halep, Bağdat, Şam illerimizde valilik yapmış nesilden, insanlardan hala aramızda sağ onlalar var. Emekli maaşı alanlar var, Os-manlı Devletinde memurluk yapmış zevattan aramızda.

Tarihten önce değil, daha 60 sene önce Ortadoğu tek devletti ve adı Osmanlı Devletiydi.

Ve biz, iki yüz yıl evvel şu üstünde oturduğumuz arz küresinin en büyük devletiydik.

Şimdi sorabilir miyim kaçıncıyız?

Nasıl tükettik biz bu kadar serveti, şu kadarcık zamanda

Günlük dertlerimiz bizi öyle meşgul etmiş ki, unutuvermişiz geçmişi, aklımıza gelmiyor hesaplaşma.

Bir hesaplaşmaya kalkmayınca kayıpların dökümü bir bir yapılıp sorumluları tarih içinde yargılamadıkça hiç zannetmeyelim ki belimizi doğrultabiliriz. Ne olduğumuz bilincine kavuşmak için bu hesaplaşmayı bitirmemiz lazım. Yani batıcılıkla halletmemiz lazım hesabımızı.

Batının oyunlarının sonu gelmez biz bu hesaplaşmayı yapmadıkça!

Batıya yamanırsak kurtulacağımızı sananların tarihi yanılgılarını, bu yüzden milletin uğradığı kayıpları; kazanırız, kazanıyoruz sandıkça büyüyen zararları, teker be teker madde be madde gözler önüne sermeliyiz, hesaplaşmalıyız onlarla.

Yoksa gitti gider kalanlar da.

M.Akif İnan – Din ve Uygarlık

Bizim Batılı olmayacağımızı en başta Batı bilir.Tam anlamıyla Batılı olmayı gerçekleştirirsek bile batının buna razı gelemeyeceğini de bilmeliyiz. Batı kendi uygarlığını,kendisinden çok bir başka ülkenin temsil etmesini hiç ister mi? Kendi uygarlığını hele bizim sahip çıkmamızı, el koymamamızı ister mi? Olsa olsa batı ancak bizim bu uygarlığa dâhil olarak, kendi etrafında halkalanmamıza, kendi güneşinin yörüngesinde küçük bir gezegen olmamızı izin verebilir belki. Çünkü onun uygarlığı aslında kendisinin yeryüzüne hâkimiyetini sağlamaya yarayacak bir ‘vasıta’dan başka birşey değildir. Batı uygarlığı, tarih boyunca bu uygarlığın içinde ve başında yer almış olan ülkelerin bir “sömürme aracı” olmak kullanılmıştır. Kendi güçlerini bir pekiştirme aracı olarak değerlendirilmiştir.

Bizim Batılı olamayacağımızı bilir Batı.Olsak bile buna razı olamayacağını, izin vermeyeceğini de hesabında mahfuz tutmuştur.

O halde Batı, neden bizim batılılaşmamızı hep şart koştu? Çünkü batılılaşma çabalarımızın bizi ancak dejenerasyona götüreceğini biliyor. Siyasal bütünlüğümüzün dağılmasını, kendi uygarlığımızdan uzaklaşmakla eşanlamlı görüyor. Ve bu hesabında yanılmıyor, yanılmadı.

O bize ve uygarlığımıza düşman olduğu için Batılı olmamızı istedi. Devletimizi dağıtmak, bizi sömürmek için istedi. Yeryüzünden kendine karşı tek alternatifi yok etmek için istedi, başka yolu yoktu bu İşin.

Dağılmamız için birbirimize düşman kamplara bölünmeliydik kendi içimizde. Kavmiyet davası gütmeliydik. Batı uygarlığının insancıllığına hükmetmelıydık, onu çağdaş görmeliydik, tekniğine, sosyal kurumlarına hayran olmalı, kendimizi onlara yaklaştırmalıydık, her alanda onları örnek ve rehber tanımalıydık.

Bu yola resmen girdiğimiz dönemleri düşünelim. O tarihlere kadar, biz bir hayli güç kaybına uğramamıza rağmen, hala dünyanın en büyük, en kuvvetli devleti değil miydik? Bir kesin ‘Duraklama’ devri yaşadığımız halde yine dünyanın denge unsuru, hatırı en sayılır, kendinden en çok korkulur devlet biz değil miydik?‘Fermanımız her yanda hüküm sürmez miydi? Gerçi uygarlığımız ve tekniğimiz bir uyuklama dönemi yaşıyordu ama bu uyuklama bir “ölüm uykusu’’ değildi.Tekrar silkinmemizin ve fetihlere yönelmemizin önünde bir büyük engel yoktu.Batı ile aramızdaki güç farkı,teknik fark hiç de önemli, büyük değildi. Çarçabuk ayağa kalkacak potansiyel taşıyorduk.

Buna muktedir olacağımızı biliyordu Batı.

Bu büyük uygarlık birikimimizin iktidarını biliyordu.

İşte bu uykulu dönemimizden yararlanarak, bizi uygarlığımızdan ve onun kurumlarından uzaklaşmaya kendini örnek alarak devrimler yapmaya yöneltti. Bu devrimleri gerçekleştirmemizde bize karşı zaman zaman dostluk, insanlık maskeleriyle de göründü. Tarih 1839 ve adı Tanzimat’tı bunun. Bu yola girdiğimizden bu yana, ne oldu devletimiz, hangi noktadan hangi yere düştük, meydandadır. O zamanlar dünya güç sıralamasında başlardaydık, şimdi nerelerdeyiz?

Batı bizi batılılaştırma açmazına düşürerek erdi muradına. Hesabı belliydi ve bu idi batının.

“Çağdaş uygarlık” denildiğinde, bundan Batı uygarlığını” anlamak yanlıştır. Çağ içinde var oba, hayatiyetini koruyan hangi uygarlık olursa olsun “çağdaştır” çünkü.

İslam uygarlığının düşmanları, yani batıcılar, çağdaşlaşmayı batılılaşma ile eş anlamda kullanarak, zihinleri teşevvüşe verdiler. Bütün davaları İslam düzenini yürürlükten kaldırmaktı onların. Çünkü bir düzenin ortadan kaldırılması o düzenin dayandığı uygarlığın donmasına, gelişmemesine, giderek eskimesine yani “çağdışı” kalmasına sebep olacaktır. Uygarlığı geliştiren düzendir. Sosyal ve siyasal kuramlardır.

Bazılarına göre “Çağdaş”lıktan kasıt İslam’dır.

Aslında çağımızda iki büyük uygarlık vardır biri İslam diğeri Batı uygarlığıdır. İslam uygarlının bütün unsurları İslam toplumu içinde vardır, diridir, yaşanmaktadır. Bir kültür ve yaşama biçimi olarak hayatiyetini sürdürmektedir. Ama devletten yoksundur. Batı uygarlığı ise örgüttür dış görünüşü bakımından bazı aykırılıkları var gibi görünse de yeryüzünün bütün kıtalarında çok sayıda devlete maliktir. Batı uygarlığı hele özellikle geliştirdiği teknikten de yararlanarak kendini çağdaş uygarlığın tek temsilcisi olarak ileriye sürmüştür.

Kendini çağdaş, kendi dışındakileri çağ dışı göstermek Batı uygarlığının bir aldatmacasıdır. Diğer uygarlıkları çağdan uzaklaştırmanın yolunu böyle bulmuştur Batı…

Batıcılar ise bu fikre, bu inanışa bağlanmış olanlardır. Yani çağdaşlaşmayı batılılaşma ile kaim görmüşlerdir