Meleklerin Sâf olduklarına dâir inâncımız vârdır, eyvAl­lah melekler saftır/tertemizdir ama “saftirik” değildir. Ama meleklerin saf , Şeytanın ise “zeki” olduğu inanışı yaygındır.

Halbuki zekâ ve akıl en temelde gerçeği olduğu gibi gör­me yetisi ise melekler zekâ ve akıl sembolü olmalıdır, Şey- tan’sa akılsızlık sembolü.

Burada esas amacımız Şeytan’ın ve meleklerin zekâsını ölçmek, karşılaştırmak değil. Sorun şu, melekler “saf” ola­rak tanımlanınca bir bakıyorsunuz melekler gibi iyi olmak isteyen insanlar “saftirik”leşmeye başlıyor. Halbuki iyi niyetli olmak asla saftirik olmak değildir. Ama akıl yürütmeyi şey­tansı bir etkinlik olarak görürsek saftirikleşme kaçınılmaz oluyor.

Meleklerin akıl yürütmediğine inanırız, halbuki akıl yü­rütmeye sıra geldiğinde melekler sonuna kadar giderler. An­cak Şeytandan farklı olarak akıl yürüttüklerinde bir yanlışa düştüklerini öğrendiklerinde anında düzeltirler. (Bkz., Baka­ra suresi: 2/30- 34)

Şeytan’ın akıl yürüttüğü için sapıttığı inanışı da yaygın­dır; doğrusu şudur: Şeytan, kibrinden dolayı bile bile yanlış akıl yürütmüştür ve Allahın uyarısına rağmen Allaha karşı diretmiştir. (Bkz., Sad suresi: 38/71-78; Bakara suresi: 2/30- 34; Araf suresi: 7/11-13; Hicri suresi: 15/26-34) Başka deyiş­le Şeytan akıl yürüttüğü için sapıtmadı, sapıttığı için bile bile yanlış akıl yürüttü. Şeytan akıl yürüttüğü için sapıtmış değil; hakikat karşısında direttiği ve büyüklendiği için yoldan çık­mıştır. Eğer akıl yürütmenin kendisi günah olsaydı Kur’anda pek çok ayette “Hâlâ akıl etmez misiniz’’ uyarısı olmazdı,

(Bkz., Bakara suresi: 2/44, 76, 170; Ali-i îmran suresi: 3/65; Araf suresi: 7/169; Yunus suresi: 10/16)

Ali Rıza Bayzan-Terapistin Sufi Olursa