Asıl olan dünyada işlenen amellerdir ki dünya da işlenen amellerin fer’i ise;ahirette göreceğin iştir.

Orada olacak işler insan amelinin bir neticesidir.

Takdim edilenler şeyler ise dünya amelleridir.

Anlatılan mana icabıdır ki:Yaratılmada Dünya,ahiretten önce geldi.

Bil ki! Ahiretin,hisse dayalı şeyleri,dünyanın hisse dayalı şeylerinden daha kuvvetlidir.

Bunun gibi ahiretin lezzet babındaki işleri,dünyanın lezzete dair işlerinden daha lezzetlidir.Ahiretin zorlukları ise,dünyanın zorluklarından daha zordur.

Bunun sebebi şudur:

Ruh;ahirette,kendisine sevilen ve kötü olarak gelenleri kabul için,tamamen boş’tur!!!

Ruh dünyada ise böyle değildir.Zira bu cisim kesafet icabı,kendisine uyanı ve uymayanı kabul etmesi için,ruh’u boş bırakmaz.Dünya hayatında,ruhun ancak bir yanını boş bulabilirsin..

Misal olarak yemek yiyen bir şahsı ele alalım.O şahıs yemek yerken,kalbi tamamen yemek ile meşgul değildir.Bir yandan yemek yerken bir yandan başka önemli bir işini düşünür…Bu yüzden de yemeğin lezzetine tam varamaz.yani yediği yemekten gelen lezzetlere ruh’u tam boşalmış değildir.

Bu mana sebebiyledir ki,ahiret dünyadan daha şereflidir.Her ne kadar dünya ahiretin anası ise de buna şaşma nice çocuklar vardır,ana babasından şeref itibarıyla daha yüksektir.Bu manadan bakınca dünya asıl ise de,ahiret Allah katında daha şerefli ve daha faziletlidir.

Ahiret,dünyanın her ne kadar neticesi ise de,dünyadan daha geniş ve daha şereflidir.Çünkü,ahiret ruhlardan yaratılmıştır.Ruh’lar ise nurani letafete sahiptirler.

Dünya;cisimlerden yaratılmıştır.Cisimler ise zulmani kesafetlerden yaratılmıştır.Latif olan şeyler,kesif olanlardan daha değerlidir.Ahiret izzet ve kudet yeridir.Engellerden kurtulan kimseler,orada istediğini yaparlar.Bunlar cennet ehli olanlardır.

Dünya ise,zillet ve acizlik yeridir.Dünyanın en kudertli sultanları bile kendilerine musallat olan bir karıncanın eziyetini bile kendilerinden atmaya güçlü değillerdir.Hal böyle iken dünya nimetinin hesabını vereceklerdir.Halbuki,dünya nimeti zail olup gider.Ahiret ehli ise içinde bulundukları nimetin daima daha iyisini bulurlar.Onlara peş peşe hesapsız biri diğerinden daha güzel nimetler ardı ardına gelir.

Abdulkerim El cili – İnsanı Kamil

(Abdülkerim El Cili , İnsanı Kamil)

KALB, ezeli nurdur; yüceliği özünde bir sırdır; bu kâinatın özüne konmuştur ki; Allah-ü Taâlâ onunla insana nazar eylesin..

Dersem bunun ne demeğe geldiğini anlamaya çalış..

Kur’anda: Âdem’in a.s. ruhuna üflenen, Allah’ın ruhu olarak anlatılmakta ve şöyle buyurulmaktadır:

“Ona ruhumdan üfledim..” ( 15/29 )

Bu nura:- Kalb.. Adının verilmesi, iki manaya göredir ki; onları aşağıda anlatacağız.

Şöyle ki:

Birinci Manası: O, yaratılmışların özüdür. Mevcudatın zübdesidir..

Ama tümünün.. Âlâlarının ve ednalarının..

Bu ismi almasının bir sebebi de: Bir şeyin Kalb’i o şeyin hülâsası ve zübdesi olduğu içindir..
İkinci Manası: Takallüb halinin çabuk oluşudur..

O bir mihver noktasıdır.Esma ve sıfatı kuşatan varlık onun üzerinde devresini tamamlar..Tam yüzleşme şeklinde; hangi ismin ve hangi sıfatın karşısında durursa.. o ismin ve o sıfatın hükmü onda çıkar..

– Y ü z l e ş m e..

Sözüm bir kayıttır. Yani: KALB için..

Aslında KALB, Allah-ü Taâlâ’nın esma ve sıfatının tümü namına zata dönüktür.

Amma söylediğimiz yüzleşme şekli, ikinci bir şey onun karşısına gelince olur.

Bu durum, KALB: O şeyin eserini özünde göstermeye yüz vermiş olmasıdır..

O zaman, o şeyin nakşı onda çıkar.Bu halinde, Kalb’e verilen hüküm, o isme göre olur.

Şayet, isimler onu tümden hükmü altına alırlarsa.. ki bu da olur.

İşte.. o zaman kendisine hâkim olan bir ismin veya tüm isimlerin saltanatı altında örtülü kalır..

Ve.. zaman, o ismin zamanı olur..O ismin, gereği ne ise.. Kalb’de ona göre tasarruf eyler..
Sonra..Bilesin ki: Kalb’in yüzü fuaddaki bir nura dönüktür..
Üçüncü manası:

Kalp :İsmi verilmesini gerektiren mânalardan biri de şudur:Kalb’e, göre isim ve sıfatlar kalıplar hükmüne girmiştir..
Dördüncü manası:

Kalb, muhdes şeylerin, yâni: Sonradan yaratılmışların tersine bir
mâna taşır..

Burada, anlatılmak istenen mâna şudur:Öbürlerinin aksine; Kalb’in nuru ilâhi bir kıdeme sahiptir..
Beşinci Manası:

Kalb ismindeki mânadan biri de şudur:O, aslı olan ilâhî mahalle dönecektir. Kaldı ki orası, onun dönüp geldiği yerdir..
Altıncı Manası: Bu mânada Kalb: Halk iken, Hakka inkılab eyledi..

Yukarıdaki cümlenin asıl mânası şudur:

Kalb, kendi durumu ile halka ait bir müşahede yeri iken;Hakka ait bir müşahede yeri oldu.Kalb’in bu mâna ile anılmasında şu sebep vardır:İşleri istediği şekilde çevirir..

Kalb, Allah-ü Taâlâ’nın yarattığı Fıtrat üzerine olduğuna göre;elbette işler onun istediği şekilde olur.

Bu hali ile o: Vücutta istediği gibi tasarruf eder..

Kalb’in: Allah-ü Taâlâ’nın yarattığı Fıtrat üzere yaratılması,isim ve sıfatlarla oluşudur.
Sekizinci Manası:

Hakikî varlığa göre Kalb’in misali: Yüze tutulan bir aynadır. Bu mânaya göre Kalb: Varlığın görüntüsüdür..Bu âlem ancak Kalb’in aynasıdır. Aslı ve sureti Kalb’dir.
Parça ve ayna da bu âlemdir.

Bu takdirde, Kalb’e:- Kalb.. İsminin verilmesi yerindedir. Sebebine gelince:

Suret ve aynadan her biri diğerinin Kalb’idir, yâni aksi..

Bu manayı anla..

KALB’in asıl olduğuna, âlemin dahi dal olduğuna dair delilimiz, şu kudsî mânadır:

– “Beni ne yerim aldı, ne de semam; mümin kulumun Kalb’i beni aldı..”(Müslim)

Bu mânanın tersine eğer âlem asıl olsaydı; ilâhî sığınmanın ona olması gerekirdi..

Bundan bilindi ki: Kalb asıldır; âlem de dal..

Yukarıda anlatılan alış, üç şekildedir; hepsi de Kalb’de olup durmaktadır.

Birincisi: Kalb’in ilim alışıdır.İşbu ilim, ilâhî marifettir.

İkincisi: Kalb’in müşahede alışıdır.Bu bir üçüncüsü Kalb’in hilâfet manasını alışıdır..

Bu mana: Allah’ın isim ve sıfatları ile tahakkukudur.

O kadar ki:

Hakkın zatını, kendi zatı olarak görür. keşiftir ki: Kalb bu müşahede ile ilâhî cemalin güzelliklerine muttali olur..

Abdülkerim el Cili,İnsan-ı Kamil