Kur’an: “Gerçekten Allah kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz. Bunun dışında kalanı ise dilediği kişi için bağışlar.” Nisa, 48.

Hadîs: “Cehennemde en şiddetli azaba uğratılacak kişiler ressamlardır.” (Buhari, Tesavir, 89)

Kur’an’a göre en büyük günah Allah’a ortak koşmaktır. Allah, ortak koşmayı affetmeyeceğini söylemekte, bunun dışında her günahın affedilebileceğini belirtmektedir. Bu yüzden Allah’ın en şiddetli azabına uğrayacak olanlar da ortak koşanlardır. Oysa Buhari’nin yukarıda alıntıladığımız hadisine göre en şiddetli azaba ressamlar uğrayacaklardır.

Oysa hadisi Nisa, 48 değil, Gafir, 46 ile birlikte değerlendirmek gerekir. Buna göre mesele şudur:

Gafir suresindeki ayet şöyledir: “Onlar sabah akşam o ateşe sokulurlar. Kıyametin kopacağı günde: Firavun ailesini azabın en çetinine sokun (denilecek)!”

Alimler ayet ve hadislerin arasını uzlaştırmada çeşitli yorumlar geliştirmiştir.

Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:

1. Ayet ve hadislerdeki eşeddiyet (en şiddetli azaba düçar olan) ancak azabın cinsine göre değil, azap görecek olanların cinsine göredir. Firavun, ilahlık iddia etme bakımından azabın en şiddetlisine sokulacaktır. Suret yapanlar da suret yapan veya yapmayanlara nispetle azabın en şiddetlisine düçar olacaktır. Bir farkla ki, suret yapanın maksadı tapınma/ilahlık ise Firavunla aynı derecede azaba sokulacaktır.

2. Al-i Firavunun kıyamet günü en şiddetli azaba sokulmasıyla suret yapanların da böyle olması arasında bir tenakuz yoktur. Hadişlerde en şiddetli azabı hâk edenlerin bâzı vasıflarından bahsedilmiştir. Ayette ise bizzât isim verilmiştir ki, onlâr da Âl-i Firâvundur. Ayet ve hâdislerde azâbı gerektirecek sebep Allâh’ın yaratmasına benzetmedir. Bu ortak paydayla hem Âl-i Firavun hem de suret yapanlar en şiddetli azaba sokulacaktır. Zira tasvirle ilgili bazı hadisler bu duruma işaret etmektedir. Hz. Aişe’nin nakline göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “İnsanların kıyamet günü azap balonundan en şiddetlisi Allah’ın yaratmasına benzetenlerdir”. (Buhari, Libas, hd. no. 5954; Müslim, Libas, 2107.)

Suret hadislerinde de maksat Allah’ın yaratmasına benzetmektir. Diğer bir ifadeyle Allah’tan başka tapılacak şeylerin resmini yapmaktır. Bu niyetle resim yapan kafir olur. Böylece Âl-i Firavnın sokulacağı yere sokulması çok da uzak sayılmaz. Bu maksatla resim yapmayanlara gelince bunlar günahkâr olurlar. Günahın cezasıyla küfrün cezası bir olmaz.,

Prof.Dr.Yavuz Köktaş-Modern Zamanlarda Hadisi Savunmak,syf:284-285