Abdullah b. Abbâs’tan rivâyet edilmiştir: Resûlullâh’ın (a.s.) minberde; “Sizler Allâh’a yalın ayak, çıplak ve sünnetsiz olarak kavu­şacaksınız” dediğini işittim.(Buhari,Rikak,45; Enbiyâ, 8,44; Tefsir, 5//14-15; 21//2; Müslim, Cennet,14;Tirmizi,Sıfatu’l Kıyamet,3;Tefsir,72;Nesai,Cenaiz,118)

Tirmizî’nin diğer bir rivâyeti de şöyledir: Hz. Peygamber; “İnsan­lar yalın ayak, çıplak ve sünnetsiz olarak haşredilecek” deyince, bir ka­dın; “Birbirimizin avret yerine bakmaz -veya görmez- miyiz?” diye sor­du. Hz. Peygamber cevaben; “Ey kadın! ‘O gün herkesin kendine yete­cek bir derdi vardır’dedi.(Abese,37)

Bu hadîs, kıyâmet gününde insanların, aynen dünyaya geldikleri andaki uzuvlarıyla haşredileceklerini ifâde etmektedir. Hiçbir uzuvla­rı eksik olmayacak, hatta sünnet edilmiş olsalar bile, dünyaya geldikle­ri sıradaki sünnetsiz halleriyle ve doğdukları andaki gibi tamamen çıp­lak olarak haşredilecekler. “insanlar birbirlerinin avret yerlerine bak­mazlar mı?” sorusuna da Hz. Peygamber; “o gün herkesin kendine ye­ter bir derdi olduğunu” söyleyerek cevap vermektedir. Yani insanlar,değil başkalarının avret yerlerine bakmak, kendilerinin çıplak olduklarının bile farkına varmayacaklar, bu derece bir telaş ve sıkıntı için-de bulunacaklar.

Bu hadîse aykırı gibi gözüken başka hadîsler vardır. Mesela, Ebû Sa‘îd el-Hudrî’den nakledildiğine göre, kendisi ölüm döşeğindeyken iki yeni elbise istedi. Onları giydi ve “Resûlullâh’ın şöyle buyurduğunu işittim” dedi: “Şüphesiz ölü, öldüğü elbise içinde diriltilecek”.

Aslında burada hadîslerin birbirine teâruzu söz konusudur. Ancak İbn Kuteybe, Ebû Sa‘îd hadîsinin ilk bakışta Kur’ân’a aykırı olabileceğini belirttiği için bu meseleyi çalışmada değerlendimeyi tercih ettik. İbn Kuteybe’ye göre her iki hadîsi düşünürsek, İbn Abbâs hadîsi­nin Kur’ân’a uygun olduğunu görürüz. Zira Allâh şöyle buyurur: “Dü­şün o günü ki, yazılı kâğıtların tomarını dürer gibi göğü toplayıp düreriz. Tıpkı ilk yaratmaya başladığımız gibi onu tekrar o hale getiririz”.(Enbiya,104) Yani ilk yaratmaya yalın ayak, çıplak ve sünnetsiz başlamıştık. İşte böy­le kıyâmet günü de tekrar sizi o hale getiririz. İbn Abbâs’tan nakledi­len diğer bir rivâyette “İlk giyinecek olan İbrâhîm’dir”(İbnHanbel,Müsned,1,223-353) ifadesi geçer. Ebû Sa‘îd hadîsinin ise zayıf olduğu kabul edilir. Böyle ise, şaz ve zayıf olanla sahîh hadîse karşı gelinemez. Şayet sahîh ise, iki hadîsi çelişkiden kurtaracak güzel bir te’vîl vardır. Buna göre İbn Abbâs “Siz Allâh’a yalın ayak, çıplak ve sünnetsiz olarak kavuşacaksınız” demiştir. Başka bir hadîste de “İnsanlar kıyâmet günü yalın ayak ve çıplak ola-rak toplanacaktır” ifadesi vardır. Ebû Sa‘îd ise “Şüphesiz ölü, öldüğü  elbise içinde diriltilecek” ifadesini naklediyor. Bir kere, dirilme, toplanma değildir. Dirilme, mahşer yerinde toplanmadan öncedir. Dirilmenin (ba’s) manası, ölümden sonra ihya, uykudan uyanmadır. Toplanmanın (haşr) manası ise, insanların hesap için bir meydanda bir araya gelmesidir. Sanki insanların, yeni bir yaratma olacağı zaman, içinde  öldükleri kefenleri onlara iade edilir. Allâh’a doğru, toplanma yerine  gittiklerinde kefenler çıkarılır. Allâh’a ilk yaratılışla rahimlerden çıplak çıktıkları gibi çıplak olarak kavuşurlar. Onlar rahimlerde ölünün  kabirde örtülü olması gibi örtülüydüler.(1)

(1)-İbn Kuteybe,el-Mesaid ve’l-ecvibe,Beyrut,1990,syf;316)

————

Yavuz Köktaş – Kurana Aykırı Görülen Hadisler

Hem, öyle bir deprem sûretinde deprenir ki, ona yüklediğimiz bütün ağırlıkları dışarı atar. Ne ‘biz gitsek de arkamız­da kalacak’ dediğimiz malı mülkü arkamızda bırakır; ne de neslimize daimi bir hayat zemini olarak hizmet verir. Üzerine yaptığimiz yatırımları ve kendisine yüklediğimiz hesaplan reddedip atıverir. Böylece, celâl yüklü bir hal lisanıyla, “Arzu ettiğiniz bekanın mercii ve zemini ben değilim” der gibidir.

Ve, yeryüzü müthiş bir deprenme ile sarsılıp bütün ağırlık­larını dışarı attığında, havada korkan, suda korkan, lâkin ayağı yere basıyorsa huzur duyan insan şaşırıp kalacaktır. Âdeta, ummadığı birinden ihanet gören ve güvendiği biri tarafından aklatılan birinin şaşkınlığı içinde olacaktır insan.

Gerçi, her an o incecik kabuğunun altında kaynayıp duran cehennem- misal magma tabakasıyla; üstelik, o tabakanın varlığını bildiren yanar veya sönmüş dağlarıyla veya deprem adlı sarsıntılarıyla yeryüzü bize diyeceğini demiştir durmaksızın. Lâkin, beka arzusunu bir Bâkî-i Zükelâl’in varlığına imanla besleyip  ahrete imanla doyurmanın bazı vazgeçilmez uzantıları nefsi­nin hesabına gelmediği için, insan bu arzunun adresini ‘yeryüzü suretinde saptırmıştır. Lâkin, yer müthiş bir sarsıntıyla deprenip sarsıldığında, kendi eliyle ördüğü aldanışların kof­luğuyla yüzyüze gelip, ”Ne oluyor buna?” şaşkınlığına dûçar olacaktır. Onun anlamadığı ve anlamlandıramadığı bu sarsın­tı hengâmında, arz, Rabbinin vahyetmesiyle, haberlerini anla­tacaktır.

İşte o an, zerre miskal hayrın ve zerre miskal şerrin karşılığının görüleceği bir günün başlangıcıdır.

Kabiliyetimiz nisbetinde, en azından bu derece anlayabil­diğimiz Zilzâl sûresi, işte ‘yerin sarsılması’ ekseninde, Kıyame­ti ve Hesap Gününü anlatır bize. Bilvesile, Bâkî-i Zülcelâle be­del kendisine sığındığımız yerin, bekanın arsası olarak çürük ve adresi olarak yanlış olduğunu bildirir. Dolayısıyla bizi, son tahlilde dünyada kalan beka teşebbüsleri yerine, zerre-miskal hayrın da, zerre-miskal şerrin de karşılığının görüleceği bir ahiret âlemine yönlendirir.

Metin Karabaşoğlu – Kısa Surelerin Sınırsız Dünyaları