Ebû Hanîfe el-Fıkhu’l-ekber’de dedi ki;Kabirde ruhun kula iade edilmesi, kabrin sıkıştırması ve azabı bütün kafirler ve müslümanlardan günahkâr olanların bir kısmı için haktır, mümkündür ve vakidir.

Ebû Hanîfe el-Vasiyye’de dedi ki: Hakkında hadisler bulunması dolayısıyla kabirde, Münker ve Nekir’in sualleri hak ve vakidir. el-Fıkbul-ebsat’ta ise şöyle dedi: Kim kabir azabını tanımıyorum, derse o, helâk olacak olan pis Cehmiyye zümresindendir. Çünkü o, Yüce Allah’ın kabir azabını kastederek: “Onlara iki defa azap edeceğiz”ve “Zulmedenler için bundan ayrı bir azap daha vardır.”sözlerini inkâr etmektedir. Eğer bir kimse derse ki “Ben ayete inanıyorum fakat onun te’vil ve tefsirine inanmıyorum” küfre girer. Çünkü Kuran’dan bazı ayetlerin tevili, tenzilinin aynıdır. Eğer onu inkâr ederse kafir olur.

Ebû Hanîfe Harisi ve Belhî’nin rivayetlerinde dedi ki; Bana Alkame b. Mersed, Sa’d b. Ubeyde’den, o Berâ b. Âzib’den (r.a) rivayet etti;

Hz. Peygamberim (s.a.v) şöyle buyurduğunu söyledi: “Mümin kabre konulduğu vakit ona melek gelir, oturtur ve “Rabbin kim?” diye sorar. O, “Allah” der. “Peygamberin kim?” diye sorar, “Muhammed” der. “Dinin ne?” diye sorar, o, “Islâm” der. Kabri genişletilir ve cennetteki mekânını görür. Ölü kafir ise melek onu oturtur ve: “Rabbin kimdir?” diye sorar, o bir şey kaybetmiş gibi “hah! Bilmiyorum” der. “Melek:   Peygamberin kimdir?” diye sorar. O, bir şey kaybetmiş gibi “hah! Bilmiyorum” der. Melek: “Dinin nedir?” diye sorar, o bir şey kaybetmiş gibi “hah! Bilmiyorum” der. Bunun üzerine kabri daraltılır ve cehennemdeki yerini görür. Sonra ona cinlerin ve insanların dışında her şeyin duyacağı bir darbe vurur.

Hz. Peygamber (s.a.v) bu sözlerden sonra: “Allah kesin bir söz ile inananları dünya ve ahirette sabit kılar ve zalimleri sapıttırır. Allah dilediğini yapar.” ayetini okumuştur.

Ebû Hanîfe dedi ki: Bana Heysem b. Habib es-Sayrafı, Hasan el- Basrî’de, Ebû Hüreyre’den, Hz. Peygamberden (s.a.v) şöyle buyurduğunu rivayet etti: “Kim Cuma günü ölürse, kabir azabından korunur.

BeyâzîzâdeAhmed Efendi,Ebu Hanife’nin İtikadi Görüşleri

M.Ü. İLAHİYAT FAK. VAKFI