Tabiun’dan Sald b. el-Müseyyeb, Hz. Ömer (r.a), dünyasını ve ahiretini ciddiye alanlar için aşağıdaki 18 maddeyi tavsiye ettiğini söylüyor:

1-Sana yaptığı hareketiyle Allah’a karşı gelen bir kimseyi, ona iyilik yaparak Allah’a saygı göstermenden daha büyük bir ceza ile cezalandıramazsın.

2-Gerçeği anlayana kadar din kardeşinin davranışını iyiye yor.

3-Müslüman kardeşinin ağzından çıkan bir lakırdıyı iyiye yorman mümkün oldukça kötüye yorma.

4-Kendisini töhmet altında bırakarak işlere girişen kimse, kendisi hakkında kötü düşünenleri kınamasın.

 5-Sırrını gizleyen muradına erer.

 6-Sadık arkadaşlar edin; gölgelerinde yaşarsın. Çünkü dik dostlar huzurlu anlarda süs, sıkıntılı demlerde silahtır.

 7-Seni ölüme de götürse doğruluktan ayrılma.

 8-Seni ilgilendirmeyen işe karışma.

 9-Henüz vuku bulmamış şeyler hakkında soru sorma.

 10-İhtiyacını, onu gidermeni arzu etmeyenlere iletme.

11-Yalan yere yemini hafife alma. Allah seni helak eder.

 12-Kötülüklerini öğrenmek düşüncesiyle de oysa facirlerle arkadaşlık etme.

 13-Düşmanlarından uzak dur.

 14-Tam anlamıyla güvenmediğin dostlarından sakın. Gü­venilir kimse, Allah’tan korkandır.

 15-Mezarlıklarda derin saygı içinde ol.

 16-Taat anında kendini zavallı gör.

 17-Günah işlemek istersen, sonunu düşün.

18-Herhangi bir işinde, Allah’tan korkanlarla istişare et. Zira Allah Teala, ”Kulları içinde Allah’tan yalnız âlimler hak­kıyla korkar ”(Fatır,26) buyurmuştur.

Îbnu’n-Neccâr, Zeyiu Târihi Bağdâd, 17/160-161.

Ebubekir Sifil-Hikemiyat